Գյումրու Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կամ «Յոթ Վերք» եկեղեցին գտնվում է քաղաքի կենտրոնական հատվածում՝ Վարդանանց հրապարակի հարակից տարածքում։ Այն կառուցվել է XIX դարում՝ 1837 թվականից սկսած։ Եկեղեցին կառուցված է սև տուֆով։ Այն պատկանում է եռանավ բազիլիկ տիպի կառույցներին։
Եկեղեցին ունի գմբեթավոր բազիլիկներին բնորոշ հատակագծային և դասական հորինվածք, որը բնորոշ է տվյալ ժամանակաշրջանում կառուցված եկեղեցիներին։
Եկեղեցու անվանումը կապված է այստեղ պահպանվող «Սուրբ Աստվածածին Յոթ Վերք» սրբապատկերի հետ։ Պատկերագրական ավանդության համաձայն՝ «Յոթ Վերք» թեման ներկայացնում է Աստվածամոր տառապանքները՝ կապված Քրիստոսի կյանքի կարևոր դրվագների հետ։
Եկեղեցու արևմտյան կողմում գտնվում է սյունազարդ զանգակատնով գավիթը։ Որմնասյուների միջոցով հոծ պատին թեթևություն հաղորդելու մոտեցումը 10-րդ դարից սկսած Տրդատ վարպետի շնորհիվ բնորոշ է դառնում նաև Շիրակի ճարտարապետությանը։
Եկեղեցու արևելյան ճակատը զարդարում է «Յոթ վերք» հարթաքանդակը։ Քանդակի ներքևի արձանագրությունը նշում է, որ եկեղեցու սրբապատկերը Մեծ Հայքի Բասեն գավառի Հասանկալա վանքից 1830 թվականին Պողոս վարդապետը տարել է Հառիճավանք, այնտեղից էլ տեղափոխվել է Էջմիածին, այնուհետև Գյումրի։ Ավագ խորանի բեմապատի հարդարանքը նման է Էջմիածնի Մայր տաճարի բեմապատի նկարազարդմանը։
Յոթվերք եկեղեցին առանձնահատուկ է նաև նրանով, որ նրա
հինգ խորանները ժամանակին նախատեսված են եղել տարբեր դավանանք
ունեցող համայնքների համար: Գլխավոր խորանը ծառայել է Հայ Առաքելական
եկեղեցուն, Սբ Յոթ Վերք խորանը պատկանել է Ուղղափառ եկեղեցուն, Սբ
Երրորդություն խորանը` Կաթոլիկ եկեղեցուն, Սբ Սարգիս խորանը՝ ասորիներին:
1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի հետևանքով եկեղեցին վնասվել է։ Վնասվել են կառույցի որոշ հատվածներ, և հետագայում իրականացվել են վերականգնման աշխատանքներ։
