Բղենո-Նորավանքը գտնվում է Սյունիքի մարզում՝ ներկայիս Բարձրավան գյուղից մոտ 3–4 կմ արևելք, Որոտան գետի բարձրադիր աջ ափին՝ անտառապատ կիրճերով շրջապատված հրվանդանի վրա։ Վանքի ավերակները հայտնաբերել է 1946 թվականին՝ Հուշարձանների պահպանության կոմիտեի կազմակերպած գիտարշավի ժամանակ։
Բղենո Նորավանքը կառուցվել է 936 թվականին՝ Սիսական տոհմից Ստեփանոս քահանայի նախաձեռնությամբ և Հրահատ իշխանի օժանդակությամբ։ 936 թվականի կառույցների կազմում եղել են ոչ միայն եկեղեցական շենքը, այլև գավիթը, սրահը և բորոտանոցը։ Ավելի ուշ՝ 1062 թվականին, համալիրում կատարվել են նոր և ընդարձակ շինարարական աշխատանքներ։
Հուշարձանը մեծ չէ, արտաքուստ երկարությունը և լայնությունը կազմում են 9 մետր, իսկ բարձրությունը 6 մետր։ Պեղումների ժամանակ բացվել են նաև եկեղեցուն կից շինությունների հիմքերը։ Հատկապես ուշագրավ է եկեղեցու գլխավոր մուտքը։ Դրա շքամուտքը հարուստ է քանդակներով։ Մուտքի շրջանակների վրա օգտագործված են ոլորուն, հյուսվածքային և բույսերի զարդամոտիվներ։
Վանքի ճարտարապետական մանրամասների շարքում առանձնահատուկ տեղ ունեն գավթի քանդակազարդ հատվածները։ Առկա են խաղողի որթի նմանվող զարդեր, տերևներ, ոլորուն ցողուններ և այլ դեկորատիվ ձևեր։
Բղենո-Նորավանքը հատկապես կարևոր է հայ գրչության պատմության համար։ 989 թվականին այստեղ ընդօրինակվել և նկարազարդվել է «Էջմիածնի Ավետարան» կոչվող նշանավոր ձեռագիրը։ Ձեռագրի հիշատակարանում Բղենո Նորավանքը նշվում է որպես դրա ստեղծման վայր, իսկ գրիչը Հովհաննեսն էր։ Հետագայում ձեռագիրը տեղափոխվել է Էջմիածին և այժմ պահվում է Մատենադարանում։
