Եղվարդի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին գտնվում է Կոտայքի մարզի Եղվարդ քաղաքում։ Կառույցը թվագրվում է XIV դարի սկզբով՝ 1301–1328 թվականների միջակայքով։ Եկեղեցին կառուցվել է իշխան Ազիզբեկի և նրա կնոջ՝ Վախախի հովանավորությամբ, իսկ ճարտարապետը եղել է Շահիկը։
Կառույցը սովորական եկեղեցի չէ։ Այն դիտարկվում է որպես մատուռ-դամբարան և զանգակատուն։ Ստորին հարկը նախատեսված էր որպես դամբարանային տարածք, իսկ վերին հարկը՝ պաշտամունքային օգտագործման համար։ Այս տիպի աշտարակաձև երկհարկ կառույցները Հայաստանում տարածում են ստանում XIII դարի վերջից և XIV դարի սկզբից:
Կառույցը պսակվում է տասներկու սյուներով կազմված բաց ռոտոնդայով և կոնաձև վեղարով։ Երկրորդ հարկ տանող քարե աստիճաններ չեն պահպանվել․ հետազոտողները նշում են, որ մուտքը հավանաբար իրականացվել է շարժական փայտե աստիճանով։
Եղվարդի Սուրբ Աստվածածինը հատկապես առանձնանում է ճակատների քանդակային հարդարանքով։ Արևմտյան ճակատին պատկերված են Աստվածամայրը՝ մանկան հետ, և Եսայի մարգարեն՝ մեծ խաչի երկու կողմերում։ Այլ ճակատներին կան կենդանական պատկերներ՝ արծիվ, որը ճանկերում պահում է կենդանի, լեռնային այծ, ինչպես նաև գիշատիչ կենդանու հարձակման տեսարան։
Նույն Շահիկ ճարտարապետը 1314 թվականին կառուցել է նաև Խաչեն-Դորբաթլուի դամբարանը, և երկու կառույցների հարդարանքի որոշ կենդանական պատկերներ գրեթե նույն ձևով են կրկնվում։
Եկեղեցու թմբուկի վրա պահպանվել են նաև Հայաստանում հազվադեպ հանդիպող փայլապատ սալիկներ։
Եկեղեցին վերանորոգվել է 1745 թվականին, ինչի մասին պահպանված է արձանագրություն։ XX դարում կառույցին կից գոյություն ունեցած փայտե նախասրահը հեռացվել է հնագիտական աշխատանքների ընթացքում, իսկ 2007 թվականի պեղումներով եկեղեցուց հյուսիս-արևմուտք բացվել են V–VI և VII դարերով թվագրվող երկու փոքր մատուռների մնացորդներ։
