Զաղա

Զաղա

Շիրակի մարզի Սառնաղբյուր գյուղում է գտնվում Զաղա սրբատեղին, որի պաշտոնական անունն է Աղնձաջուր։ «Զաղա» բառը նշանակում է քարայր կամ քարանձավ։ Սրբատեղին հայտնի է քարանձավով, որի միջով հոսում է սառնորակ ջուր, և ըստ հավատալիքների՝ այն ունի բուժիչ հատկություններ։ Տարբեր վայրերից մարդիկ այցելում են այստեղ՝ ջուրը խմելու և իրենց հետ տանելու համար։

Զաղայի հետ կապված ամենահայտնի ավանդություններից մեկը կապված է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի հետ։ Ըստ ավանդազրույցների՝ Հայաստանի առաջին կաթողիկոսը ճգնել է հենց այս քարանձավում։ Ասում են նաև, որ նրա մասունքներից ձեռքը ամփոփվել է Զաղայում, ինչի շնորհիվ սրբատեղին առանձնահատուկ նշանակություն է ստացել։

Քարայրի ներսում պահպանվել են հին արձանագրություններ ու ժայռերին քանդակված խաչեր։ Հետազոտողների կարծիքով՝ քրիստոնեական սրբավայր դառնալուց առաջ այն կարող էր կապված լինել ջրի պաշտամունքի հետ։ Այսօր էլ Զաղան շարունակում է մնալ ուխտատեղի, որտեղ մարդիկ գալիս են աղոթելու և սառնորակ ջրից օգտվելու։

Քարանձավի մասին պատմվող զրույցները միայն սրբության հետ չեն կապված։ Ըստ բերնեբերան փոխանցված պատմության՝ քարանձավի վերևի հատվածից մի անգամ մեծ քար է ընկել հղի կնոջ վրա, սակայն նրան ոչինչ չի պատահել։ Զաղայի մեկ այլ հետաքրքիր առանձնահատկությունը քարանձավի ներսից աճող յուրահատուկ ծառն է, որը, չնայած արևի լույսի ու ջրի սահմանափակ հասանելիությանը, ամեն տարի առատ բերք է տալիս։

Քարտեզ