Սևանա լճի ափին գտնվող Նորատուսի գերեզմանատունը հայկական խաչքարերի ամենամեծ բացօթյա թանգարանն է աշխարհում։
Յոթ հեկտար տարածքում վեր են հառնում շուրջ հազար նրբակերտ խաչքարեր (9-17-րդ դդ.), որոնք ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական ժառանգության ցանկում։
Այս վայրը միջնադարյան կյանքի յուրօրինակ պատկերասրահ է։ Բացի հոգևոր խորհրդանիշներից, տապանաքարերի վրա քանդակված են աշխարհիկ տեսարաններ՝ հարսանիքներ, որս ու կենցաղային պատկերներ, որոնք պատմում են ննջեցյալների կյանքի մասին։
Տեղական լեգենդի համաձայն՝ մի անգամ գյուղացիները խաչքարերին զինվորական հագուստ են հագցրել՝ թշնամուն մոլորեցնելով, թե իրենց դիմաց հզոր բանակ է կանգնած։
Այսօր մամռապատ քարերի ու նարնջագույն տուֆի միջով զբոսանքը խորը հանգստություն և անցյալի հետ կապի զգացում է պարգևում։ Նորատուսը հրաշալի ուղղություն է թե՛ պատմության սիրահարների, թե՛ լուսանկարիչների համար՝ բացահայտելու հայկական ինքնության խորհուրդը։
