Սարդարապատի հուշահամալիրը մոնումենտալ կոթող է՝ նվիրված 1918 թ. հերոսական հաղթանակին, որը փրկեց հայ ազգին վերջնական ոչնչացումից։
Արմավիրի մարզում գտնվող կարմիր տուֆակերտ այս հուշարձանը նախագծվել է ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի կողմից՝ հավերժացնելու այն վայրը, որտեղ հայկական ուժերը կանգնեցրին օսմանյան բանակի առաջխաղացումը։
Համալիրը հայտնի է իր հզոր խորհրդաբանությամբ։ Այցելուները մուտք են գործում երկու հսկայական թևավոր ցուլերով պահպանվող արահետով, որը տանում է դեպի 25 մետր բարձրությամբ զանգակատուն։ Այս եռակամար զանգակատունը կառուցվել է հաղթանակի տարեդարձներին զանգեր հնչեցնելու համար։ Զանգակատնից այն կողմ գտնվող «Առյուծների արահետը» ներկայացնում է քաջ առյուծների քանդակներ, որոնք առաջնորդում են դեպի Հաղթության պատը. վերջինս պատված է հերոսական տեսարաններ պատկերող բարդ բարձրաքանդակներով։
Այստեղ է գտնվում նաև Ազգագրության պետական թանգարանը՝ ամրոցանման մի շենք, որտեղ պահվում են ավելի քան 70,000 ցուցանմուշ։ Այս հավաքածուն ներկայացնում է հայ ժողովրդի արհեստագործությունը, գորգագործությունը և առօրյա կյանքը պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Հուշարձանն ու թանգարանը միասին, Արարատյան դաշտավայրի համապատկերին, վառ պատկերացում են տալիս հայության գոյատևման ու անկոտրում ոգու մասին։
Կարդացեք ավելին՝ 1918 թ. ճակատամարտի և այս վայրի ամբողջական պատմության խորը ուսումնասիրության համար ծանոթացեք Սարդարապատի հուշահամալիրի մասին մեր համապարփակ ուղեցույցին։
