Թալինը Հայաստանի հնագույն քաղաքներից է, որի պատմությունը սկիզբ է առնում դեռևս մ.թ.ա. II հազարամյակից: Այն գտնվում է Արագած լեռան ստորոտին՝ ծովի մակարդակից 1585 մետր բարձրության վրա։ Դարեր շարունակ քաղաքը եղել է Կամսարական իշխանների նստավայրը և հիշատակվել է նույնիսկ Պտղոմեոսի աշխատություններում:
2019 թվականին քաղաքը պաշտոնապես ճանաչվել է երկրի ամենամաքուր բնակավայրը։ Սա իդեալական վայր է նրանց համար, ովքեր գնահատում են իսկական պատմությունն ու հանգիստ մթնոլորտը՝ հեռու մարդաշատ զբոսաշրջային երթուղիներից:
Ինչպե՞ս հասնել
Թալինը գտնվում է Երևանից մոտ 75 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք: Մեքենայով ճանապարհը տևում է 1-ից 1.5 ժամ:
- Երևանից. Երթուղայիններն ու տաքսիները մեկնում են «Կիլիկիա» ավտոկայանից:
- Հաճախականությունը. Օրական մի քանի անգամ, հիմնականում՝ օրվա առաջին կեսին:
- Ճանապարհի տևողությունը. Ավտոբուսով՝ 75–90 րոպե, տաքսիով՝ ավելի արագ:
Խորհուրդ. Թալին այցելությունը հարմար է համատեղել Հայոց այբուբենի հուշարձանի և մոտակա վանքերի այցելության հետ:
Ի՞նչ տեսնել Թալինում
- Թալինի տաճար (Կաթողիկե, VII դար). Կամսարական իշխանների կողմից կառուցված վեհաշուք բազիլիկ եկեղեցի: Այն հայտնի է իր բարդ արտաքին հարդարանքով, որը հազվադեպ է հանդիպում այդ շրջանի հայկական ճարտարապետության մեջ: Տաճարի կողքին գտնվում են IX–XI դարերի պալատի ավերակները:
- Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (VIII դար). Փոքրիկ, բայց հրաշալի պահպանված եկեղեցի տաճարային համալիրի տարածքում:
- Դաշտադեմի ամրոց. Քաղաքից դեպի հարավ գտնվող միջնադարյան հզոր ամրոց: Նրա պարիսպներից բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի Շիրակի դաշտավայր:
- Արտենի հրաբուխ. Հանգած հրաբուխ քաղաքից ընդամենը 6 կմ դեպի արևմուտք: Լավային հոսքերն ու խառնարանները ստեղծում են «այլմոլորակային» բնապատկեր, որը հիանալի է թեթև քայլարշավների համար:
- Քաղաքի կենտրոնն ու այգին. Քաղաքային կյանքի սիրտը, որտեղ գտնվում են Մշակույթի տունը, երաժշտական դպրոցը և փոքրիկ երկրագիտական թանգարանը:
Այցելության լավագույն ժամանակը
- Գարուն (ապրիլ–հունիս). Ծաղկում են լեռնային խոտերը. լավագույն ժամանակն է տաճարի շուրջ զբոսնելու և Արտենի բարձրանալու համար:
- Ամառ (հուլիս–օգոստոս). Բարձրադիր դիրքի շնորհիվ այստեղ հաճելի զով է:
- Աշուն (սեպտեմբեր–հոկտեմբեր). Պարզ օրեր և մեղմ ոսկեգույն լույս՝ իդեալական լուսանկարչության և Արագածի տեսարաններով հիանալու համար:
Քաղաքից դուրս
- Արագած լեռ. Հայաստանի ամենաբարձր գագաթը:
- Հայոց այբուբենի հուշարձան. Բացօթյա հուշարձանախումբ M3 մայրուղու վրա:
- Ամբերդ ամրոց. Հայտնի «ամրոց ամպերի մեջ»՝ Արագածի լանջին:
- Սաղմոսավանք. XIII դարի վանական համալիր՝ խորը կիրճի եզրին (մոտ 40 րոպեի ճանապարհ):
Այցելե՛ք Թալին՝ 4000-ամյա պատմություն ունեցող մի քաղաք, որը հայկական միջնադարյան ճարտարապետության իսկական գանձարան է: