Գավառը Գեղարքունիքի մարզի վարչական կենտրոնն է՝ բարձրադիր մի քաղաք, որը գտնվում է ծովի մակերևույթից շուրջ 2,000 մետր բարձրության վրա։ Այն շրջապատված է Գեղամա և Վարդենիսի լեռնաշղթաներով, իսկ Սևանա լիճը տարածվում է հենց քաղաքի հարևանությամբ։
Այս քաղաքը հատուկ զբոսաշրջիկների համար կառուցված վայր չէ, և հենց դրանում է նրա իրական հմայքը։ Սա հիանալի ընտրություն է նրանց համար, ովքեր ուզում են հեռու մնալ աղմուկից, բացահայտել լճի քիչ այցելվող ափերն ու արշավել հրաբխային բարձրավանդակներով։ Այստեղ կարող եք պարզապես վայելել բնության հանդարտությունն ու ջրի գեղեցկությունը։
Ինչպե՞ս հասնել Գավառ
- Մեքենայով: Երևանից M10 մայրուղով՝ մոտ 1 ժամ 20 րոպե։ Սա Հայաստանի լավագույն լեռնային ճանապարհներից մեկն է, որտեղից բացվում են հիասքանչ տեսարաններ դեպի Սևանի ավազան։
- Երթուղայինով: Կանոնավոր երթուղիներ Երևանի Կիլիկիա ավտոկայանից ուղիղ դեպի Գավառ։
Ի՞նչ տեսնել Գավառում և շրջակայքում
- Հայրավանք․ Գավառից 10 կմ դեպի արևմուտք՝ ժայռի գլխին բազմած 9-րդ դարի այս վանքը նայում է Սևանին։ Այնտեղ անդորր է, իսկ տեսարաններն ուղղակի աննկարագրելի են։
- «Բերդի գլուխ» (Կիկլոպյան ամրոց)․ Երկաթե դարի ամրոցի տարածք՝ բլրի վրա։ Թեև պահպանվել են միայն հիմքերը, սակայն քաղաքի և Գեղամա լեռների տեսարանն այստեղից անգերազանցելի է։
- Գեղարքունիքի երկրագիտական թանգարան. մարդիկ կարող են այցելել այստեղ՝ Գավառ, բացահայտելու տարածաշրջանի հարուստ պատմությունը: Թանգարանը ծառայում է որպես տարածքի նյութական և ոչ նյութական մշակութային ժառանգության հիմնական հետազոտական կենտրոն:
- Սուրբ Կարապետ եկեղեցի․ 19-րդ դարի վիթխարի եկեղեցի քաղաքի կենտրոնում, որը կառուցվել է Արևմտյան Հայաստանից գաղթածների կողմից։ Այն քաղաքի հոգևոր և ճարտարապետական առանցքն է։
- Արշավներ դեպի Աժդահակ լեռ. Գեղամա լեռնաշղթայի ամենաբարձր կետը (3,597 մետր) հանդիսացող այս հանգած հրաբուխն առաջարկում է անիրական արշավային փորձառություն: Գագաթին է գտնվում բյուրեղյա մաքրության խառնարանային լիճը, որտեղից բացվում են հիանալի համայնապատկերներ դեպի Արարատ լեռն ու Սևանա լիճը: Այն հասանելի է Գավառից կամ մոտակա գյուղերից ամենագնացներով (4WD), որին հաջորդում է միջին բարդության քայլարշավ:
Որտե՞ղ ուտել Գավառում
- Միքայելյանների ընտանեկան տնտեսություն. «Պարտադիր այցելության» վայր։ Մասնագիտացված են պանիրների արտադրության մեջ, որոնք հնեցվում են գինու և կոնյակի մեջ։ Ամբողջական համտեսի համար անհրաժեշտ է նախապես ամրագրել։
- «Ալմավ» կամ «Գալակտիկա» սրճարաններ. Լավագույն վայրերը՝ Գավառի քյուֆթա (նուրբ, հարած տավարի միս) և Գավառի կարտոֆիլ (տեղական հայտնի տապակած կարտոֆիլ) փորձելու համար։
- Տեղական թխվածքի փռեր (Գլխավոր փողոց). Հատկապես Գավառի փախլավայի համար։ Այն մեծ է, հաստ և լի ընկույզով. նմանը չեք գտնի Հայաստանի և ոչ մի այլ վայրում։
- Ափամերձ սրճարաններ (Սեզոնային). Ուղևորվեք դեպի լճի կողմ՝ փորձելու ածխի վրա խորոված Սևանի իշխան կամ սիգ։
Ե՞րբ այցելել Գավառ
- Ամառ (հունիս–օգոստոս): Բարձրադիր գոտիները լիովին հասանելի են, իսկ Սևանի ջուրը տաքանում է հուլիս-օգոստոսին։ Լեռնային զով երեկոները Գավառում շատ հաճելի են։
- Աշուն (սեպտեմբեր–հոկտեմբեր): Երբ Գեղարքունիքի ավազանը ներկվում է ոսկեգույն ու շագանակագույն երանգներով, արշավների համար լավագույն ժամանակն է՝ առանց ամառային տապի և բազմության։
- Ձմեռ (դեկտեմբեր–մարտ): Գավառում ձմեռները խիստ են ու ձնառատ։ Սա այն ճանապարհորդների համար է, ովքեր ուզում են տեսնել սառցակալած լիճն ու տարածաշրջանի բացարձակ լռությունը։
Ի՞նչ հետաքրքիր վայրեր կան Գավառի մոտակայքում
- Սևանավանք: 35 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ թերակղզու հայտնի վանական համալիրը։
- Նորատուսի գերեզմանատուն: Գավառից ընդամենը մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա՝ աշխարհի ամենամեծ պահպանված խաչքարերի դաշտը։
- Սելիմի (Օրբելյանների) քարավանատուն: 50 կմ դեպի հարավ՝ 14-րդ դարի Մետաքսի ճանապարհի կանգառը (2,410 մ բարձրության վրա)։ Հասանելի է Մարտունիով։
Գավառը ձեզ հնարավորություն է տալիս վայելել Սևանը՝ առանց զբոսաշրջային աղմուկի, և լեռները՝ առանց Երևանից շատ հեռվանալու։ Մնացեք այստեղ գոնե մի գիշեր, թույլ տվեք, որ բարձրադիր լեռների հանդարտությունը դանդաղեցնի կյանքի ընթացքը։