Հայաստանի դրոշ

Հայաստանի դրոշը, որը հայտնի է նաև որպես Հայկական եռագույն, ունի երեք հորիզոնական գոտի։ Այս գոտիները հավասար լայնություն ունեն, և վերևից ներքև գույներն են՝ կարմիր, կապույտ և նարնջագույն։

Հայաստանի դրոշի նախագիծը պատկանում է Ստեփան Մալխասյանցին։ Նա հայ ակադեմիկոս, ֆիլոլոգ, լեզվաբան և բառարանագետ էր։ Իր կարիերայի ընթացքում Մալխասյանցը թարգմանել է բազմաթիվ հայկական դասական պատմաբանների ստեղծագործություններ։ Մալխասյանցի նախագծած դրոշը ընդունվել է Հայկական Գերագույն խորհրդի կողմից 1990 թվականի օգոստոսի 24-ին։

Ընտրված կարմիր, կապույտ և նարնջագույն դրոշի գույները վերաբերում են Լուսինյանների ժամանակաշրջանին։ Այդ ժամանակ պաշտոնական դրոշը կարմիր, կապույտ և դեղին գույների էր։ Շուտով դեղինը փոխարինվեց նարնջագույնով, քանի որ այն ավելի լավ էր միաձուլվում մյուս երկու գույների հետ։ Եվ մինչ օրս նարնջագույնը ունի խորհրդանշական նշանակություն։ Այն հաճախ կոչվում է հայերենում «ծիրանագույն» (ծիրանագույն), որը Հարավային Կովկասի ամենահայտնի մրգերից մեկն է։

Հայկական դրոշի պատմություն

Խորհրդային տարիներին՝ որպես ԽՍՀՄ մաս, Հայաստանը ունեցել է տարբեր դրոշներ։

Սկզբում ազգային դրոշի հարաբերակցությունը կազմում էր 2:3, իսկ հետո այն փոխվեց 1:2-ի։ Մյուս մերժված պրոտոտիպը դրոշի գունագեղ (գունավոր) տարբերակն էր։ Այնուամենայնիվ, այս պրոտոտիպը պահպանվում է Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանում՝ մայրաքաղաք Երևանում։

Տարբեր ժամանակաշրջաններում Արմենիային պատկանել են տարբեր դրոշներ։ Օրինակ, հայկական պատմության ընթացքում յուրաքանչյուր դինաստիա, որպես կանոն, ներկայացնում էր իր դրոշը՝ խորհրդանշական կենդանու պատկերով։ Այդ կենդանին կարող էր լինել վագր, արծիվ, վիշապ կամ որևէ այլ կենդանի։ Օրինակ, Արտաշեսյանների դինաստիայի դրոշում պատկերված էին երկու արծիվներ, որոնք նայում էին միմյանց, և նրանց միջև՝ ծաղիկ։ Դրոշի ֆոնը կարմիր էր։

Հայաստանի ազգային դրոշի խորհրդանշական նշանակությունը

Հայաստանի դրոշի գույների վերաբերյալ կան տարբեր բացատրություններ։

Ըստ մեկ բացատրության՝ կարմիր գույնը համարվում է հայ ազգի արյան խորհրդանիշը։ Պատմության ընթացքում այս ժողովուրդը մեծ պայքար է մղել օտար ներխուժումների դեմ։ Ամենամեծ պատճառը կրոնն էր։ Սակայն, լինելով առաջին քրիստոնեական երկիրը, հայերը երբեք չեն դավաճանել իրենց կրոնական համոզմունքներին։ Ամենավատ աղետը եղավ Հայոց ցեղասպանությունը՝ 1,5 միլիոն անմեղ զոհերով։ Կարմիր գույնը համարվում է այդ զոհերի արյան խորհրդանիշը։

Կապույտ գույնը խորհրդանշում է հայկական մաքուր և պարզ երկինքը, իսկ նարնջագույնը՝ հայ հնագույն ազգի քաջությունը։ Սակայն նարնջագույնը կապվում է նաև ցորենի դաշտի հետ։ Ցորենը հայերի համար սրբազան նշանակություն ունի, քանի որ այն օգտագործվում է հաց պատրաստելու համար, որը երբեք չի բացակայում հայկական սեղանին։ Մյուս կողմից, նարնջագույնը նաև հայկական խորհրդանշական պտուղի՝ ծիրանի գույնն է։

Դիտարկենք նաև հայկական դրոշի խորհրդանիշությունը՝ ըստ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության։ Նշվում է, որ կարմիր գույնը խորհրդանշում է Հայկական բարձրավանդակը և հայ ժողովրդի պայքարը, որը փորձել է գոյատևել դժվար ժամանակներում, նրանց քրիստոնեական հավատքը, ազատությունը և անկախությունը։ Կապույտ գույնը խորհրդանշում է հայերի ցանկությունը խաղաղ ապրել խաղաղ երկնքի տակ։ Նարնջագույնը հայերի ստեղծագործական տաղանդների և աշխատասիրության խորհրդանիշն է։

Հայաստանի ազգային դրոշի օգտագործումը

2006 թվականին Հայաստանում ուժի մեջ մտավ օրենք, ըստ որի Հանրապետության դրոշը պետք է բարձրացվեր բազմաթիվ պաշտոնական և պետական շենքերում, այդ թվում՝ Նախագահի նստավայրում, կառավարությունում, խորհրդարանում, Սահմանադրական դատարանում, Հայաստանի կենտրոնական բանկում, գլխավոր դատախազության շենքում և բազմաթիվ այլ պետական շենքերում։

Հոգեհանգստի արարողությունների ժամանակ դրոշի վերին մասում կապվում է սև ժապավեն։ Հայկական դրոշը պետք է միշտ մաքուր և չաղտոտված լինի, իսկ նրա ստորին եզրը պետք է գետնից առնվազն 2,5 մետր բարձրության վրա լինի։

Հայաստանի դրոշի օրը

Ամեն տարի հունիսի 15-ին նշվում է Հայկական ազգային դրոշի օրը։ Այս ամսաթիվը նշանավորվում է նրանով, որ «Հայաստանի Հանրապետության պետական դրոշի մասին» օրենքը ընդունվել է 2006 թվականի հունիսի 15-ին։ Այնուամենայնիվ, առաջին անգամ օրը նշվել է 4 տարի անց՝ 2010 թվականին։

Ինչպես է հայկական եռագույնը ազդում

Հայաստանի ազգային օրհներգում, որը կոչվում է «Մեր հայրենիք», կա մի հատված, որտեղ նշվում է ազգային դրոշը։

Ահա, եղբայր, քեզ համար դրոշ, Որ ես ձեռքերովս եմ արել։ Գիշերներ չեմ քնել, Արցունքներով եմ լվացել։

Նայիր դրան, երեք գույները, որոնք մեր շնորհված խորհրդանիշն են։ Թող այն պայծառ լինի թշնամու դեմ։ Թող Հայաստանը միշտ փառավոր լինի։

Արցախի դրոշը

Արցախի Հանրապետությունը որդեգրեց իր դրոշը 1992 թվականի հունիսի 2-ին։ Այն շատ նման է Հայաստանի դրոշին։ Սակայն կա մեկ տարբերություն՝ սպիտակ նախշը։ Սպիտակ, հնգատակ, աստիճանավոր գորգի նախշը սկսվում է կտորի աջ կողմի երկու եզրերից և միանում է կետում, որը գտնվում է այդ կողմից հեռավորության մեկ երրորդի հավասար հեռավորության վրա։

Նմուշի ավելացման նպատակը Արցախը առանձին պետություն ներկայացնելն է՝ Մայր Հայրենիքի հետ վերամիավորման նպատակով։ Մենք կարող ենք համարել, որ դրոշում Արցախը ներկայացված է որպես Ադրբեջանից անկախ տարածաշրջան։ Դրոշի հարաբերակցությունը կրկին 1:2 է։

Հրապարակվել է 2018 թ. սեպտեմբերի 30-ին

Հոդվածը՝ Վերա Միրզոյանի