Activities

Cultural

ԹՈՒՄՈ ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոն

Yerevan

ԹՈՒՄՈն 12–18 տարեկան դեռահասների համար նախատեսված անվճար կրթական կենտրոն է՝ մասնագիտացած դիզայնում և տեխնոլոգիաներում, որի գլխավոր մասնաճյուղը Երևանում է՝ Թումանյան այգում։ Հիմնադրվել է 2011-ին Սիմոնյան կրթական հիմնադրամի միջոցով (Սեմ և Սիլվա Սիմոնյաններ), Երևանի կենտրոնը՝ ճարտարապետ Բեռնար Խուրիի նախագծով, ծառայում է նաև որպես ԹՈՒՄՈ-ի համաշխարհային կենտրոնակայան և ունի շուրջ 15,000 ակտիվ ուսանող։ Ուսանողները զբաղվում են ինքնուրույն ուսուցմամբ, դասընթացներով և սեմինարներով 14 ստեղծագործական-տեխնոլոգիական ուղղություններով (անիմացիա, կինո, լուսանկարչություն, ծրագրավորում, ռոբոտաշինություն, երաժշտություն, գրականություն և այլն)։

Cultural

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար

Yerevan

Կառուցվել է Վազգեն Ա կաթողիկոսի նախաձեռնությամբ (1997–2001), ով սրբադասվել է՝ 2001 թ. սեպտեմբերի 23-ին։ Կառուցվել է ճարտարապետ Ստեփան Քյուրքչյանի նախագծով, Անիի նարնջագույն տուֆից։ Այն ներառում է գլխավոր տաճարը (1700 նստատեղ), երկու մատուռ և զանգակատուն. բարձրությունը՝ 54 մ։ Տաճարում պահպանված են Ս. Գրիգորի մասունքները Նեապոլիսից։ Ինչ կարելի է անել՝ այցելել տաճարը և մատուռները, տեսնել մասունքատուփը, մասնակցել պատարագին։

Cultural

Կապույտ մզկիթ

Yerevan

Կապույտ մզկիթը (հայտնի նաև որպես Գյոյ մզկիթ կամ Հուսեյն Ալի խանի մզկիթ) 18-րդ դարի պարսկական շիա մզկիթ է և Հայաստանում գործող միակ մզկիթը։ Այն կառուցվել է 1766 թվականին (1179 թ.՝ հիջրայի օրացույցով)՝ պարսկական տիրապետության ժամանակ Երևանի սարդար (կառավարիչ) Հուսեյն Ալի խանի հրամանով՝ նախկին Դեֆ Սուլթանի մզկիթի տեղում, որը ավերվել էր 1679 թվականի երկրաշարժի հետևանքով։ Ժամանակին այն Երևանի մոտ տասը մզկիթներից ամենամեծն էր։ Կապույտ մզկիթը պահպանվեց խորհրդային տարիների քանդումներից և 1937–1982 թվականներին ծառայեց որպես Երևանի պատմության և բնագիտության թանգարան։ Հետագայում այն վերադարձվեց կրոնական օգտագործման և 1994–1998 թվականներին վերականգնվեց Իրանի կառավարության ֆինանսավորմամբ։ Այսօր համալիրը կառավարվում է Հայաստանում Իրանի դեսպանատան կողմից՝ 2015 թվականին կնքված 99-ամյա համաձայնագրի հիման վրա։ Այցելուները կարող են տեսնել ներքին բակի շուրջ կառուցված ուղղանկյուն համալիրը (97.2 × 66.5 մ), որի 71 × 47 մ չափերով բակը սալարկված է տուֆով, իսկ կենտրոնում գտնվում է քարե շատրվան։ Համալիրի հարավարևմտյան անկյունում բարձրանում է 20 մետր բարձրությամբ շրջանաձև մինարեթը, իսկ հյուսիսային և հարավային թևերում գտնվում են աղոթասրահները։ Գմբեթներն ու մինարեթը զարդարված են կապույտ, դեղին և կանաչ ջնարակապատ աղյուսներով։ Համալիրում գործում են նաև գրադարան, ուսումնական դասասենյակներ, ինչպես նաև մշակութային միջոցառումների և ցուցահանդեսների համար նախատեսված տարածքներ։

Cultural

Հյուսիսային պողոտա

Yerevan

Հյուսիսային պողոտան ժամանակակից փողոց է Երևանի կենտրոնում, որը թեք գծով կապում է Հանրապետության և Ազատության հրապարակները (Օպերայի մոտ)։ Նախատեսված էր ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի 1924 թ. գլխավոր հատակագծում, բայց խորհրդային տարիներին չկառուցվեց։ Շինարարությունը սկսվեց 2001-ին, փողոցը բացվեց 2007-ին։ Ունի մոտ 450 մ երկարություն և 27 մ լայնություն, բրենդային խանութներով, ստորգետնյա առևտրի կենտրոնով և սրճարան-ռեստորաններով։ Ինչ կարելի է անել՝ զբոսնել պողոտայով երկու հրապարակների միջև, կատարել գնումներ բուտիկներում, նստել բացօթյա սրճարաններում, և վայելել փողոցային երաժիշտներին ու երբեմն պարերը՝ հատկապես տաք երեկոներին։

Cultural

Վերնիսաժ շուկա

Yerevan

Վերնիսաժը բացօթյա շուկա-ցուցահանդես է Երևանի կենտրոնում, որը ձգվում է Հանրապետության փողոցով՝ Հանրապետության հրապարակի մետրոկայարանի մոտից մինչև Վարդան Մամիկոնյանի հուշարձանը։ Այն սկիզբ է առել 1980-ականներին՝ որպես վայր, որտեղ նկարիչներն իրենց աշխատանքները ցուցադրում էին Օպերայի մոտ, և աստիճանաբար ընդլայնվել է՝ միանալով փայտի փորագրողներին, ոսկերիչներին և հնաոճ իրերի, գորգերի ու խեցեղենի վաճառողներին. 1988 թ. երկրաշարժից հետո այն դարձել է տեղացի արհեստավորների եկամտի կարևոր աղբյուր և կայունության խորհրդանիշ։ Անվանումը գալիս է ֆրանսերեն «vernissage» բառից։ Ինչ կարելի է անել` դիտել և գնել ձեռագործ հայկական իրեր՝ խեցեղեն, փայտի փորագրություն, փոքր խաչքարեր, ասեղնագործություն և ժանյակ, ավանդական տիկնիկներ, նկարներ, զարդեր (այդ թվում՝ հայկական այբուբենի կախազարդեր և առասպելական խորհրդանիշներ), գորգեր, նարդի/շախմատի հավաքածուներ, ազգային հագուստ, գրքեր և հնաոճ իրեր; բանակցելը սովորական է։ Նկարիչներն առանձին հավաքվում են «Նկարիչների Վերնիսաժում»՝ Մարտիրոս Սարյանի հուշարձանի մոտ։

Cultural

Հանրապետության հրապարակի երգող-պարող շատրվաններ

Yerevan

Շատրվանները Խորհրդային Միությունում առաջինն էին իրենց տեսակի մեջ։ Կառուցվել են 1960-ականների վերջին՝ ինժեներ Աբրահամ Աբրահամյանի նախագծով։ Երկար դադարից հետո վերաբացվել են 2006 թ. սեպտեմբերի 21-ին՝ անկախության 16-ամյակին։ Սեզոնին ամեն երեկո ջրի շիթերը պարում են երաժշտության և գունավոր լույսերի ներքո։ Ինչ կարելի է անել՝ դիտել շատրվանների շոուն։ Ցերեկը շատրվանները գործում են սովորական ռեժիմով։

Cultural

Մայր Հայաստան հուշարձան և ռազմական թանգարան

Yerevan

Մայր Հայաստան հուշահամալիրը կանգնած է Հաղթանակի զբոսայգում։ Պատվանդանը կառուցվել է 1950-ին ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի կողմից և սկզբում դրա վրա գտնվել է Ստալինի 17 մ պղնձե արձանը։ Այն հանվել է 1961-ին, և 1967-ին տեղադրվել է Արա Հարությունյանի 22 մ «Մայր Հայաստան» արձանը։ Համալիրը, կառուցված սև տուֆից, ունի 51 մ բարձրություն։ Պատվանդանի ներսում գործում է «Մայր Հայաստան» ռազմական թանգարանը (բացվել է 1970-ին)՝ ավելի քան 30,000 ցուցանմուշով՝ ԵՀՊ-ի և Արցախյան պատերազմի մասին։ Շուրջը ցուցադրված են խորհրդային ռազմական տեխնիկա (T-34 տանկ, ՄիԳ-19, «Կատյուշա» և այլն), Անհայտ զինվորի շիրիմը։ Ինչ կարելի է անել՝ դիտել արձանը և բարձրանալ պատշգամբներ՝ քաղաքի տեսարանի համար, զբոսնել այգում, տեսնել թանգարանի ցուցադրությունները, ուսումնասիրել բացօթյա ռազմական տեխնիկան։

Cultural

Հայաստանի պատմության թանգարան

Yerevan

Հայաստանի պատմության թանգարանը երկրի գլխավոր պատմա-հնագիտական թանգարանն է՝ Երևանի կենտրոնում, Հանրապետության հրապարակում։ Մշտական ցուցադրությունը ժամանակագրական հերթականությամբ ներկայացնում է հայկական պատմությունը՝ քարի դարից մինչև վաղ, միջին և ուշ բրոնզեդարյան փուլերը, վաղ երկաթեդարը, Վանի (Ուրարտու) թագավորությունը, հելլենիստական և հռոմեական ազդեցության ներքո եղած Հայաստանը (մ.թ.ա. 6-րդ դ. – մ.թ. 3-րդ դ.), վաղ և զարգացած միջնադարը, ինչպես նաև «պետականության վերականգնման ուղիներով» ժամանակաշրջանը (15–18-րդ դդ.)։ Ինչ կարելի է անել` դիտել հնագիտական իրեր, հին զարդեր, խեցեղեն և միջնադարյան առարկաներ ժամանակագրական սրահներում, մասնակցել ուղեկցվող տուրի՝ հայերենով, արևմտահայերենով կամ օտար լեզվով, մասնակցել կրթական ծրագրերին, գնումներ կատարել թանգարանի խանութից։