Activities

Cultural

Հյուսիսային պողոտա

Yerevan

Հյուսիսային պողոտան ժամանակակից փողոց է Երևանի կենտրոնում, որը թեք գծով կապում է Հանրապետության և Ազատության հրապարակները (Օպերայի մոտ)։ Նախատեսված էր ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի 1924 թ. գլխավոր հատակագծում, բայց խորհրդային տարիներին չկառուցվեց։ Շինարարությունը սկսվեց 2001-ին, փողոցը բացվեց 2007-ին։ Ունի մոտ 450 մ երկարություն և 27 մ լայնություն, բրենդային խանութներով, ստորգետնյա առևտրի կենտրոնով և սրճարան-ռեստորաններով։ Ինչ կարելի է անել՝ զբոսնել պողոտայով երկու հրապարակների միջև, կատարել գնումներ բուտիկներում, նստել բացօթյա սրճարաններում, և վայելել փողոցային երաժիշտներին ու երբեմն պարերը՝ հատկապես տաք երեկոներին։

Cultural

Վերնիսաժ շուկա

Yerevan

Վերնիսաժը բացօթյա շուկա-ցուցահանդես է Երևանի կենտրոնում, որը ձգվում է Հանրապետության փողոցով՝ Հանրապետության հրապարակի մետրոկայարանի մոտից մինչև Վարդան Մամիկոնյանի հուշարձանը։ Այն սկիզբ է առել 1980-ականներին՝ որպես վայր, որտեղ նկարիչներն իրենց աշխատանքները ցուցադրում էին Օպերայի մոտ, և աստիճանաբար ընդլայնվել է՝ միանալով փայտի փորագրողներին, ոսկերիչներին և հնաոճ իրերի, գորգերի ու խեցեղենի վաճառողներին. 1988 թ. երկրաշարժից հետո այն դարձել է տեղացի արհեստավորների եկամտի կարևոր աղբյուր և կայունության խորհրդանիշ։ Անվանումը գալիս է ֆրանսերեն «vernissage» բառից։ Ինչ կարելի է անել` դիտել և գնել ձեռագործ հայկական իրեր՝ խեցեղեն, փայտի փորագրություն, փոքր խաչքարեր, ասեղնագործություն և ժանյակ, ավանդական տիկնիկներ, նկարներ, զարդեր (այդ թվում՝ հայկական այբուբենի կախազարդեր և առասպելական խորհրդանիշներ), գորգեր, նարդի/շախմատի հավաքածուներ, ազգային հագուստ, գրքեր և հնաոճ իրեր; բանակցելը սովորական է։ Նկարիչներն առանձին հավաքվում են «Նկարիչների Վերնիսաժում»՝ Մարտիրոս Սարյանի հուշարձանի մոտ։

Cultural

Հանրապետության հրապարակի երգող-պարող շատրվաններ

Yerevan

Շատրվանները Խորհրդային Միությունում առաջինն էին իրենց տեսակի մեջ։ Կառուցվել են 1960-ականների վերջին՝ ինժեներ Աբրահամ Աբրահամյանի նախագծով։ Երկար դադարից հետո վերաբացվել են 2006 թ. սեպտեմբերի 21-ին՝ անկախության 16-ամյակին։ Սեզոնին ամեն երեկո ջրի շիթերը պարում են երաժշտության և գունավոր լույսերի ներքո։ Ինչ կարելի է անել՝ դիտել շատրվանների շոուն։ Ցերեկը շատրվանները գործում են սովորական ռեժիմով։

Cultural

Մայր Հայաստան հուշարձան և ռազմական թանգարան

Yerevan

Մայր Հայաստան հուշահամալիրը կանգնած է Հաղթանակի զբոսայգում։ Պատվանդանը կառուցվել է 1950-ին ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի կողմից և սկզբում դրա վրա գտնվել է Ստալինի 17 մ պղնձե արձանը։ Այն հանվել է 1961-ին, և 1967-ին տեղադրվել է Արա Հարությունյանի 22 մ «Մայր Հայաստան» արձանը։ Համալիրը, կառուցված սև տուֆից, ունի 51 մ բարձրություն։ Պատվանդանի ներսում գործում է «Մայր Հայաստան» ռազմական թանգարանը (բացվել է 1970-ին)՝ ավելի քան 30,000 ցուցանմուշով՝ ԵՀՊ-ի և Արցախյան պատերազմի մասին։ Շուրջը ցուցադրված են խորհրդային ռազմական տեխնիկա (T-34 տանկ, ՄիԳ-19, «Կատյուշա» և այլն), Անհայտ զինվորի շիրիմը։ Ինչ կարելի է անել՝ դիտել արձանը և բարձրանալ պատշգամբներ՝ քաղաքի տեսարանի համար, զբոսնել այգում, տեսնել թանգարանի ցուցադրությունները, ուսումնասիրել բացօթյա ռազմական տեխնիկան։

Cultural

Հայաստանի պատմության թանգարան

Yerevan

Հայաստանի պատմության թանգարանը երկրի գլխավոր պատմա-հնագիտական թանգարանն է՝ Երևանի կենտրոնում, Հանրապետության հրապարակում։ Մշտական ցուցադրությունը ժամանակագրական հերթականությամբ ներկայացնում է հայկական պատմությունը՝ քարի դարից մինչև վաղ, միջին և ուշ բրոնզեդարյան փուլերը, վաղ երկաթեդարը, Վանի (Ուրարտու) թագավորությունը, հելլենիստական և հռոմեական ազդեցության ներքո եղած Հայաստանը (մ.թ.ա. 6-րդ դ. – մ.թ. 3-րդ դ.), վաղ և զարգացած միջնադարը, ինչպես նաև «պետականության վերականգնման ուղիներով» ժամանակաշրջանը (15–18-րդ դդ.)։ Ինչ կարելի է անել` դիտել հնագիտական իրեր, հին զարդեր, խեցեղեն և միջնադարյան առարկաներ ժամանակագրական սրահներում, մասնակցել ուղեկցվող տուրի՝ հայերենով, արևմտահայերենով կամ օտար լեզվով, մասնակցել կրթական ծրագրերին, գնումներ կատարել թանգարանի խանութից։

Cultural

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտ

Yerevan

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը նվիրված է Սողոմոն Սողոմոնյանին՝ Կոմիտասին, կոմպոզիտոր, երգչախմբի ղեկավար, ազգագրագետ և հայկական ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիր։ Այն պաշտոնապես բացվել է 2015 թ. հունվարի 29-ին՝ այն ժամանակվա նախագահ Սերժ Սարգսյանի 2013 թ. առաջարկից հետո, և գտնվում է Կոմիտասի այգում՝ նախկին Մշակույթի պալատի տեղում: Ճարտարապետն է Արթուր Մեսչյանը։ Մշտական ցուցադրությունն ընդգրկում է ութ թեմատիկ սրահ, որոնք ներկայացնում են Կոմիտասի կյանքի ուղին և գործունեությունը որպես կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, ժողովրդական երգերի հավաքող և կատարող։ Ինստիտուտն ունի նաև ժամանակավոր ցուցադրության սրահ, գիտահետազոտական կենտրոն, հրատարակչություն, համերգասրահ, գրադարան, ինչպես նաև կրթական ծրագրեր, այդ թվում՝ ամառային դպրոց և տարեկան «Կոմիտաս» միջազգային գիտաժողով-փառատոն (սեպտեմբերի վերջ–հոկտեմբերի սկիզբ)։ Ինչ կարելի է անել՝ շրջել ութ մշտական ցուցասրահներով, դիտել ժամանակավոր արվեստի/երաժշտության ցուցահանդեսներ, մասնակցել համերգների, այցելել երաժշտական գրադարան, մասնակցել կրթական ծրագրերին, մասնակցել ուղեկցվող տուրի՝ հայերենով, ռուսերենով կամ անգլերենով։

Cultural

Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտ

Yerevan

Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտը ներկայացնում է հայկական ճարտարապետության պատմությունն ու զարգացումը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ժամանակակից Երևանի դիմագիծը ձևավորած ճարտարապետին։ Այցելուները կարող են ծանոթանալ ճարտարապետական գծագրերի, պատմական լուսանկարների, շենքերի նախագծերի, մանրակերտերի, անձնական արխիվների և հայ ճարտարապետներին ու քաղաքաշինությանը նվիրված ժամանակավոր ցուցադրությունների։ Թանգարանում կարելի է բացահայտել, թե ինչպես են նախագծվել Երևանի փողոցները, հրապարակներն ու կարևորագույն շենքերը, համեմատել սկզբնական նախագծերը քաղաքի ներկայիս տեսքի հետ և ծանոթանալ Հայաստանի ամենահայտնի ճարտարապետական հուշարձանների հիմքում ընկած գաղափարներին։ Թանգարանն առանձնապես հետաքրքիր կլինի ճարտարապետության սիրահարների, պատմությամբ հետաքրքրվողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ ճանաչել ու հասկանալ Երևանը։

Cultural

Արա Սարգսյան և Հակոբ Կոջոյան տուն-թանգարան

Yerevan

Երևանի կենտրոնում գտնվող Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարանը երկու նշանավոր հայ արվեստագետների՝ քանդակագործ Արա Սարգսյանի և նկարիչ Հակոբ Կոջոյանի համատեղ բնակության ու աշխատանքի միջավայրն է։ Նրանք այս տանն ապրել և ստեղծագործել են 1934 թվականից։ Թանգարանի ստեղծման գործընթացը սկսվել է 1970 թվականին, իսկ 1973 թվականին արվեստագետների ժառանգները տունը նվիրել են պետությանը, որից հետո այն դարձել է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի մասնաճյուղ։ Շենքն ինքնին ընդգրկված է մշակութային ժառանգության հուշարձանների ցանկում։ Առաջին հարկում ներկայացված է Արա Սարգսյանի ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ուսանողական տարիների լուսանկարներ ու ձեռագրեր, ինչպես նաև թատերական ձևավորման և գրաֆիկական աշխատանքներ։ Երկրորդ հարկը նվիրված է Հակոբ Կոջոյանին։ Այստեղ կարելի է տեսնել նրա գեղանկարները, կիրառական աշխատանքները, անձնական իրերն ու հատկապես գրքային ձևավորումները, այդ թվում՝ հայկական հեքիաթների նկարազարդումները։ Հավաքածուն համալրվել է նաև Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ֆոնդերից և արվեստագետների ժառանգների նվիրատվություններից։