Հայաստանում միջազգային կազմակերպություններ

1991 թվականին ձեռք բերելով անկախություն՝ Հայաստանը դարձել է ավելի քան 40 միջազգային կազմակերպությունների անդամ: Այս կառույցները կենսական դեր են խաղում մեր երկրի զարգացման, անվտանգության և միջազգային համագործակցության գործում: Ներկայացնում ենք դրանցից ամենակարևորները.

1. Միացյալ Ազգերի Կազմակերպություն (ՄԱԿ)

Հայաստանը ՄԱԿ-ին անդամակցում է 1992 թվականի մարտի 2-ից: Կազմակերպության նպատակն է պահպանել համաշխարհային խաղաղությունն ու անվտանգությունը, զարգացնել պետությունների միջև բարեկամական հարաբերությունները և պաշտպանել մարդու իրավունքները: Ամեն տարի հոկտեմբերի 24-ին աշխարհը նշում է ՄԱԿ-ի օրը: Այսօր կազմակերպությունն ունի 193 անդամ-պետություն:

2. ՄԱԿ-ի Երեխաների հիմնադրամ (UNICEF)

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը Հայաստանում գործում է 1994 թվականից: Այն աշխարհի առաջատար կառույցն է, որը զբաղվում է երեխաների իրավունքների պաշտպանությամբ ավելի քան 190 երկրներում: Հիմնադրամի նպատակն է հաղթահարել մանկական աղքատությունը, կանխել բռնությունը և ապահովել որակյալ կրթություն ու առողջապահություն երեխաների համար: Հայաստանում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հետ ակտիվ համագործակցել է նաև ֆուտբոլիստ Հենրիխ Մխիթարյանը՝ որպես բարի կամքի դեսպան:

3. Եվրոպայի խորհուրդ (ԵԽ)

Հայաստանը 2001 թվականի հունվարի 25-ից դարձել է Եվրոպայի խորհրդի լիիրավ անդամ։ Այս կազմակերպության նպատակն է պաշտպանել մարդու իրավունքները, ժողովրդավարությունը և օրինականության սկզբունքը։ Ներկայումս այն ունի 47 անդամ, որոնցից 28-ը նաև Եվրոպական Միության անդամներ են։

Եվրոպայի խորհրդում Արցախի Հանրապետության մշտական ներկայացուցիչն է Պարույր Հովհաննիսյանը։

4. Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպություն (ԵԱՀԿ)

Այն աշխարհի ամենամեծ անվտանգության ուղղվածության միջկառավարական կազմակերպությունն է։ Այս կազմակերպությունը, որը զբաղվում է անվտանգության խնդիրներով, ունի 57 անդամ։ ԵԱՀԿ Երևանի գրասենյակը սկսեց գործել 2000 թվականին, սակայն դադարեցրեց իր գործունեությունը 2017 թվականին։ Առաջադրանքը կայացվեց Բաքվի ճնշման տակ։

5. Համաշխարհային առևտրի կազմակերպություն (ՀԱԿ)

Սա միջկառավարական կազմակերպություն է, որը զբաղվում է երկրների միջև միջազգային առևտրով։ Այս կազմակերպության նպատակը իր անդամ երկրներին ապահովել բաց հարթակ, որպեսզի նրանք կարողանան խաղաղ կերպով իրականացնել իրենց գործունեությունը։ Ներկայումս այն ունի 164 անդամ։ Հայաստանը միացել է Համաշխարհային առևտրի կազմակերպությանը 2003 թվականին։ Մշտական ներկայացուցիչն է Տիգրան Դավթյանը։

6. Եվրասիական տնտեսական միություն (ԵԱՏՄ)

Սա տնտեսական միություն է, որը հիմնադրվել է 2015 թվականին։ Արմենաստանը միությանը միացել է 2015 թվականին։ Այս կազմակերպության նպատակն է ապահովել ապրանքների, կապիտալի, ծառայությունների և մարդկանց ազատ տեղաշարժը անդամ երկրների միջև։ Այսօր այն ունի հինգ անդամ։ Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի նախագահն է Նիկոլ Փաշինյանը, իսկ Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի խորհրդի նախագահը՝ Տիգրան Սարգսյանը։

7. Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն (ԱՀԿ)

Այն Միացյալ Ազգերի մի մասնագիտացված գործակալությունն է, որը զբաղվում է միջազգային առողջապահությամբ։ Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1948 թվականի ապրիլի 7-ին և տեղակայված է Ժնևում։ Ներկայումս այն ունի 194 անդամ, և Արմենիան դրանցից մեկն է։ Մեր երկիրը միացել է կազմակերպությանը 1994 թվականին։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գրասենյակը Արմենիայում գտնվում է Ալեք Մանուկյան փողոցում, իսկ ներկայացուցիչն է դոկտոր Եգոր Զայցևը։

8. Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտե (ԿԽՄԿ)

Այն աշխարհով մեկ մարդասիրական օգնություն ցուցաբերող կազմակերպություն է, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Ժնևում։ Կազմակերպությունը իր անդամ երկրներում իրականացնում է բարեգործական գործունեություն։ Ներկայումս այն ունի 190 անդամ։ ՄԿԿ-ի 7 հիմնարար սկզբունքներն են՝ մարդասիրությունը, անաչառությունը, չեզոքությունը, անկախությունը, կամավորական ծառայությունը, միասնությունը և համընդհանուրությունը։

Հայաստանը նույնպես անդամակցում է այս ոչ առևտրային կազմակերպությանը։ Մեր երկրում ICRC-ն օգնում է գտնել անհետացած անձանց, աջակցություն է ցուցաբերում տուժածներին, հատկապես Ադրբեջանի հետ սահմանի երկայնքով ապրող մարդկանց։

9. Ինտերպոլ

Միջազգային քրեական ոստիկանության կազմակերպությունը միջազգային կազմակերպություն է, որը զբաղվում է միջազգային հանցագործություններով։ Այն հիմնադրվել է 1923 թվականին և տեղակայված է Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքում։ Կազմակերպությունը իր 194 անդամների հետ համագործակցում է միջազգային հանցագործությունների դեմ պայքարում։ Հայաստանը միացել է Ինտերպոլին 1992 թվականին և այդ ժամանակից ի վեր ակտիվորեն համագործակցում է կազմակերպության հետ։

10. Համաշխարհային բանկ (ՀԲ)

Սա միջազգային ֆինանսական հաստատություն է, որը աջակցություն և տոկոսազուրկ վարկեր ու դրամաշնորհներ է տրամադրում աղքատ երկրների կառավարություններին՝ կապիտալային նախագծեր իրականացնելու համար։

Այն հիմնադրվել է 1944 թվականին, և նրա կենտրոնակայանը գտնվում է Վաշինգտոնում (Դ.Կ.): Այսօր այն ունի 189 անդամ: Հայաստանը միացել է կազմակերպությանը 1992 թվականին:

11. World Vision (Վորլդ Վիժն)

Դա միջազգային բարեգործական կազմակերպություն է, որի նպատակն է բարելավել աղքատության մեջ գտնվող երեխաների և նրանց ընտանիքների կյանքը։ World Vision-ը նաև պաշտպանում է երեխաների իրավունքները և շահերը։ Հայաստանը միացել է այս կազմակերպությանը 1988 թվականին։ Պետք է նշել, որ World Vision-ը սկսել է իր գործունեությունը Հայաստանում Սպիտակի երկրաշարժից անմիջապես հետո։

Այն տրամադրում է արտակարգ օգնություն ավերիչ երկրաշարժից տուժածներին։ Այսօր այն աջակցում է ավելի քան 35 000 երեխայի իր 14 հովանավորչական ծրագրերի միջոցով։

Ինչպես տեսնում եք, միջազգային կազմակերպությունները անհրաժեշտ են յուրաքանչյուր երկրի համար, քանի որ դրանք պատասխանատու են միջազգային խաղաղության, ինչպես նաև տնտեսական, սոցիալական կամ քաղաքական կայունության պահպանման համար։